Het tiende en vooralsnog laatste deel in de Cultureserie. Hoewel er speculatie is over een nieuwe delen in de serie, staat niemand te trappelen. Aan de ene kant is dat jammer, want de Culture is een geweldige setting. Aan de andere kant: weten jullie nog dat J. J. Abrams een Star Trekfilm had geregisseerd?

De Gzilt, nominaal een militair ras maar zo vredelievend als wat, staan op het punt te sublimeren. Sublimatie is was oude beschavingen doen als ze het verder wel gezien hebben: ze voegen zich bij hun voorvaderen in een soort hemel voor beschavingen. Een hoger niveau.

Ten tijde van een partijtje omwille van de nakende sublimatie duikt er een schip van de Zihdren-Remnant op, de voorgangers van de Gzilt. De afgevaardigde van de Zihdren-Remnant komt een geheim onthullen maar wordt flux door een Gziltschip om zeep geholpen. De grote vraag is natuurlijk: waarom?

In The Hydrogen Sonata brengt Banks weer realistische (of in ieder geval geen al te onrealistische) aliens ten tonele. ‘The Sublime’ wordt mild toegelicht en er is genoeg actie en nieuwe informatie over de Culture.

Een prima voorbeeld van space opera zoals het hoort. Verplichte kost voor alle scifi-liefhebbers.